fbpx

Λαυρέντης Μαχαιρίτσας: “Έτσι είναι η ζωή. Συνυπάρχεις με τις απώλειες.”

Η συνέντευξη που μου παραχώρησε ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας τον Ιούνιο πριν τον θάνατο του.

Ο Λαυρέντης Μαχαιρίτσας αποτελεί έναν από τους πιο σπουδαίους Έλληνες τραγουδιστές που μετρά περισσότερα από 30 χρόνια στην πρώτη γραμμή. Τραγούδια του όπως το «Μου λες τα μάτια σου», «Ένας Τούρκος στο Παρίσι» κι «Έλα ψυχούλα μου» έχουν συμπεριληφθεί στο βάθρο των κλασσικών και διαχρονικών κομματιών της ελληνικής δισκογραφίας. Απαντά στο ενδεχόμενο να πολιτευτεί, αποκαλύπτει τους συμβιβασμούς που δεν θα έκανε ποτέ και μιλά για τον πατέρα του που έχασε όταν ήταν μόλις δώδεκα ετών.

Από τον Λευτέρη Βουτσά

Ποια είναι τα επαγγελματικά σας σχέδια για το Καλοκαίρι;

Το Καλοκαίρι ετοιμάζουμε μία μεγάλη περιοδεία με τον Νίκο Πορτοκάλογλου η οποία περιλαμβάνει περισσότερες από τριάντα συναυλίες σ’ όλη την Ελλάδα. Θα ξεκινήσουμε από την Αθήνα και το Πάρκο στο Γουδί με μια μεγάλη εορταστική συναυλία μ’ όλους τους guests που μας τίμησαν τον Χειμώνα και θα καταλήξουμε στο Ηρώδειο, στο τέλος του Σεπτέμβρη. Στην ουσία ό,τι παρουσιάσαμε τον Χειμώνα στο Γυάλινο Μουσικό Θέατρο, θα αποκτήσει μια πιο σφικτή και νευρική διάσταση -με περισσότερα γκάζια- όπως λέμε. Το πρόγραμμα κρατούσε τέσσερεις ώρες γιατί, σήμερα ο κόσμος βγαίνει μόνο μια φορά την βδομάδα, και οφείλεις να είσαι συνεπής και να τον ευχαριστήσεις. Δεν είναι βέβαια τόσο το ζήτημα η διάρκεια όσο το να παρουσιάζεις ένα καλό πρόγραμμα. Αυτό μέχρι στιγμής πιστεύω ότι το έχουμε πετύχει. Τουλάχιστον έτσι είπε ο κόσμος κι αυτό το καταλαβαίνεις από το γεγονός πως ξεκινήσαμε για να παίξουμε μέχρι την Πρωτοχρονιά και συνεχίσαμε μέχρι το Πάσχα. Αυτό από μόνο του τα λέει όλα. Βέβαια, θα κάνω και είκοσι μέρες διακοπές για να κάνω κανένα μπάνιο με την γυναίκα μου.

Ξέρω ότι ετοιμάζετε κι έναν δίσκο;

Αυτή είναι η αλήθεια. Ετοιμάζω έναν δίσκο ο οποίος θα βγει μέσα στον Σεπτέμβρη. Θεματολογικά, έχει ένα συγκεκριμένο concept και τίτλο «Ψέμα στο Ψέμα». Στόχος μας είναι να κυκλοφορήσει πριν τις εκλογές, το διάστημα δηλαδή που θα μας φλομώσουν στο ψέμα.

Τι διαφορετικό να περιμένουμε σ’ αυτό τον δίσκο;

Δεν μπορώ να αλλάξω το τομάρι μου. Άλλες φορές κάποια πράγματα προσπαθώ να τα εξελίξω κι άλλες φορές επιστρέφω στο παρελθόν. Το 90% του δίσκου είναι ένα πολιτικό σχόλιο όπως προδίδει κι ο τίτλος. Βέβαια, τα δικά μου ερωτικά τραγούδια συνυπάρχουν με τα πολιτικά. Θα έλεγα πως έχουν ένα κοινωνικοερωτικοπολιτκό περιεχόμενο μιας κι όλα είναι μέσα στην ζωή.

Θα το κατατάσσατε στην στρατευμένη τέχνη; 

Δεν υπάρχει σήμερα στρατευμένη τέχνη. Μονάχα κάποιοι άνθρωποι που έχουν πολιτική τοποθέτηση, όπως θα έπρεπε να έχει όλος ο κόσμος. Όμως, έχει κουράσει η πολιτική. Οι πολιτικοί έχουν κάνει τον κόσμο να βαρεθεί την πολιτική. Αυτά πάνε πακέτο! Ας φτιάξουμε ο καθένας τον εαυτό του πρώτα. Πρέπει να είμαστε συνεπείς με τις πράξεις μας, με τα λεγόμενα μας, με την οικογένεια μας, με τους δικούς μας ανθρώπους, με τον περίγυρο μας, με την πόλη μας και πάει λέγοντας. Μετά βλέπουμε τι θα κάνουν κι οι πολιτικοί. Μην τα περιμένετε όλα από τους πολιτικούς. Αυτοί κοιτάνε να κάνουν την δουλειά τους οπότε ας κοιτάξουμε να κάνουμε κι εμείς την δική μας δουλειά.

Εσείς την δουλειά με τον εαυτό σας σε τι επίπεδο την έχετε κάνει; 

Προσπαθώ να εξελίσσομαι. Όμως είμαι ένας άνθρωπος όπως όλοι οι υπόλοιποι με ελαττώματα και προτερήματα. Προσπαθώ…

Θα προτρέπατε δηλαδή κάποιον ν’ απέχει από τις εκλογές, από την στιγμή που είναι τέτοια η κατάσταση στην πολιτική; 

Εγώ δεν μπορώ να προτρέψω κανέναν ν΄ απέχει. Ο κόσμος απέχει από μόνος του. Στην Πρώην Γιουγκοσλαβική Μακεδονία και νυν Βόρεια Μακεδονία, οι αποφάσεις παρθήκαν με συμμετοχή 25% και 30%. Κάτι τέτοια ποσοστά μένουν να ψηφίσουν. Οι υπόλοιποι φεύγουν. Αυτά τα ποσοστά αποφασίζουν για όλο τον κόσμο. Καλό είναι αυτό, θα μου πεις; Καλό  δεν είναι αλλά, όταν έχουν διώξει τον κόσμο επειδή δεν πιστεύει κανέναν, καταλαβαίνετε ότι είναι αναπόφευκτο.

Οι άνθρωποι που σχολιάζουν την πολιτική δέχονται και κριτική. Εσείς έχετε προετοιμαστεί κατάλληλα; 

Όταν κάνεις κάτι δημόσιο ή όταν λες κάτι δημόσια, είσαι εκ των προτέρων προετοιμασμένος για την κριτική και ξέρεις εκ των προτέρων ότι θα εκτεθείς. Είτε δίνεις μια συνέντευξη, είτε λες μια μπαρούφα, ξέρεις ότι θα εκτεθείς. Όμως, είναι δικό σου θέμα. Ας πρόσεχες τι έλεγες. Δεν μπορείς να λες είπα-ξείπα. Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για έναν δίσκο που θα μένει. Εμένα μου αρέσει και το βινύλιο και το CD, γιατί μένουν στον χρόνο. Αυτά στο διαδίκτυο δεν μου λένε τίποτα. Είναι σαν να πλέει το τραγούδι σ’ έναν ωκεανό με πολλά πράγματα μέσα. Το θέμα είναι να υπάρχει κάπου. Ξέρεις εκ των προτέρων την θέση που παίρνεις κι ότι θα φας και το λευκό και το μαύρο. Έτσι πάνε αυτά. Εσύ είσαι υποχρεωμένος να πεις αυτά που θες να πεις.

Στην Θεσσαλονίκη, είδαμε να παρακολουθεί το πρόγραμμα σας και ο κύριος Κυριάκος Μητσοτάκης. Είχατε κάποια κατ’ ιδίαν συζήτηση; 

Ήταν δέκα προγράμματα εκείνη την ημέρα στην Θεσσαλονίκη κι ανάμεσα στα δέκα προγράμματα επέλεξε να δει εμάς. Ας τον ρωτήσει κάποιος γιατί ήρθε σ’ εμάς. Εγώ δεν έχω κάτι να πω. Εμείς είμαστε ανοιχτοί. Κι ο Πάπας της Ρώμης να με καλέσει και θέλει ν΄ ακούσει τα τραγούδια μου, θα πάω να τα παίξω. Δεν υπάρχει ρατσισμός σ’ αυτά τα θέματα. Άμα έρθει ο Μητσοτάκης δεν θα παίξω κι αν έρθει ο άλλος θα παίξω. Ήθελαν οι άνθρωποι ν’ ακούσουν τα τραγούδια μας και ευγενικά ήρθε με την παρέα του. Αλλοίμονο, καλά έκανε. Ας έρθουν κι οι υπόλοιποι. Όσοι θέλουν ας έρθουν. Άλλωστε, δεν ήταν μια πολιτική εκδήλωση.

Αν κάποιος είναι απογοητευμένος με την πολιτική γιατί δεν λαμβάνει ενεργή δράση; Αποκλείεται να μην σας έχουν γίνει προτάσεις. 

Όχι, δεν μου έχει περάσει καν από το μυαλό. Προτάσεις μπορεί να μου έχουν γίνει αλλά δεν μ’ ενδιαφέρουν. Δεν μ’ ενδιαφέρει ν΄ ασχοληθώ με τον στίβο της πολιτικής. Με την πολιτική ασχολούμαι. Δεν γίνεται να μην ασχολείσαι με την πολιτική. Πρέπει να είσαι ή καθυστερημένος ή γαϊδούρι για να πεις ότι δεν μ’ ενδιαφέρει τίποτα. Από εκεί και πέρα δεν θα ήθελα να ασχοληθώ με αυτό που γνωρίζουμε σαν πολιτική. Όπως σου είπα, οι πολιτικοί έχουν κουράσει τον κόσμο και δεν ασχολείται με την πολιτική.

Έχετε δει αλλαγή στον κόσμο που έρχεται στο μαγαζί μέσα στην κρίση;

Υπάρχει ένα ποσοστό που και μέσα στην κρίση έχει λεφτά και μπορεί να πάει παντού. Υπάρχει κι ένα ποσοστό που πάει σ’ αυτό το μαγαζί στην Μύκονο που κάθε τραπέζι κάνει 10.000 ευρώ. Αλλά ο πολύς ο κόσμος, ο απλός ο κόσμος, -δεν μιλάω για τα χαμηλά στρώματα που θέλουν να πάνε έναν κινηματογράφο και το σκέφτονται- η μεσαία κατάσταση δεν έχει την δυνατότητα να βγαίνει κάθε νύχτα. Εγώ όταν ξεκίνησα τα μαγαζιά έπαιζαν Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή και τώρα καταλήξαμε στο Παρασκευοσάββατο. Μάλιστα, τώρα όποιος τυχαίνει να παίζει και Παρασκευή θεωρείτε προνομιούχος. Αυτό συμβαίνει γιατί ο κόσμος δεν έχει λεφτά να βγαίνει κάθε μέρα. Είναι πολύ απλό!

Η κόντρα σας με τον Πορτοκάλογλου και των Τερμιτών με τους Φατμέ ήταν αλήθεια ή παραφιλολογία; 

Δεν υπήρχε κόντρα! Ευγενής άμιλλα μπορώ να το πω. Αλλά καμία κόντρα. Ήμασταν δύο συγκροτήματα που βρέθηκαν στο προσκήνιο την ίδια εποχή και το καθένα τραβούσε τον δρόμο του. Το Νίκο τον ήξερα από τότε αλλά δεν έτυχε να παίξουμε ποτέ μαζί και να συνεργαστούμε. Ήταν πάντα στα σκαριά αυτή η συνεργασία και, στο πλήρωμα του χρόνου, κάποια στιγμή, έλαβε σάρκα και οστά. Υπήρχαν προτάσεις δύο – τρεις φορές εκατέρωθεν αλλά δεν μπόρεσαν να ευδοκιμήσουν γιατί είχαμε κλείσει ήδη κάτι άλλο πιο πριν και δεν μπορούσαμε να το πουλήσουμε. Κάποια στιγμή είπαμε «Δεν παίζουμε φέτος μαζί;» κι έτσι βγήκε ένα πολύ καλό πρόγραμμα. Τουλάχιστον έτσι το εισέπραξα εγώ. Αν αρέσει σε μένα και στους ανθρώπους που φτιάχνουν το πρόγραμμα τότε θα μπορέσει να αρέσει και στους άλλους.

Επέρχεται ποτέ ο κορεσμός από το επάγγελμα;

Εμείς είμαστε προνομιούχοι. Ο κόσμος ξυπνάει το πρωί και τραβάει οκτάωρα. Εγώ θα κάνω τώρα ότι κουράστηκα; Κουράζομαι κάποιες φορές από το ταξίδι ή από τις πολλές εμφανίσεις αλλά θεωρώ τον εαυτό μου προνομιούχο με την δουλειά που κάνω. Αλλιώς θα πέσει φωτιά να μας κάψει.

Ο κορεσμός μπορεί να είναι και καλλιτεχνικός όχι μόνο σωματικός. 

Αν δεν έχεις κάτι να πεις, βεβαίως κι επέρχεται ο κορεσμός. Εγώ δεν κάνω δίσκο κάθε χρόνο ούτε έχω συμβόλαιο που να με δεσμεύει για κάτι τέτοιο. Όταν έχω να πω κάτι, το λέω. Θεωρώ τον εαυτό μου πολύ τυχερό που όταν θέλω να πω κάτι έχω το μέσο. Σχολιάζω και την πολιτική και τα ερωτικά τραγούδια και τα πάντα. Ένα σχόλιο είναι αυτό το πράγμα, αρκεί να έχεις κάτι να πεις. Τώρα όσον αφορά το live, όσο υπάρχουν εκατό άνθρωποι που θέλουν έρθουν και να με ακούσουν, θα το κάνω, αν δω ότι αυτό το πράγμα σιγά-σιγά φθίνει, θα βγω στην σύνταξη από μόνος μου.

Έχει μερικά χρόνια που είχατε δηλώσει πως κάποια πράγματα σας έχουν ξενερώσει και θα θέλατε ν’ αποσυρθείτε και ν’ αφιερωθείτε στο ψάρεμα. 

Αυτά είναι ανάλογα με τις εποχές. Όταν έκανα την συναυλία στο Καλλιμάρμαρο, είπα «Εγώ, έχω τώρα κάτι άλλο να κάνω; Τα έκανα όλα.». Μετά, όμως, μηδενίζεις πάλι το κοντέρ και συνεχίζεις. Αφού είσαι εν ενεργεία. Αυτή την στιγμή δεν έχω κάτι τόσο μεγαλεπήβολο στο μυαλό μου. Ας πούμε ο δίσκος, που ετοιμάζω, είναι μια πρόκληση για μένα. Εκτός ότι ζούμε από αυτό το επάγγελμα, μας κάνει και καλό. Είναι η σωτηρία της ψυχής.

Στον δικό σας χώρο υπάρχει η μικροψυχία ή ο ανταγωνισμός για τον οποίο φημίζεται η mainstream σκηνή;

Δεν με ενδιαφέρουν εμένα αυτά. Οι ιντριγκαδόρικες καταστάσεις δεν μ’ αγγίζουν και δεν ξέρω αν υπάρχουν. Άλλοι είναι πραγματικοί φίλοι κι άλλοι είναι φίλοι εκ περιστάσεων. Πάντως, δεν έχουμε να χωρίσουμε τίποτα. Μία καλώς εννοούμενη ζήλια μπορεί να υπάρχει. Κι εγώ έχω ακούσει δίσκους κι έχω δει συναυλίες που τα ζήλεψα μέσα μου. Είχα πει «Μακάρι να τα είχα κάνει εγώ!». Αυτό δεν λέει τίποτα. Είναι φυσιολογικό. Δεν μπορούμε να χωριστούμε σε φατρίες. Ούτε του εντέχνου και του ατέχνου, ούτε του εμπορικού και μη εμπορικού. Αυτά είναι όροι που δεν είναι σωστοί. Είναι δυσδιάκριτα τα όρια. Δεν πιστεύω σ’ αυτά. Πιστεύω σε καλά τραγούδια και κακά. Πιστεύω σε είδη. Άλλο είναι το ροκ, άλλο είναι το ποπ, άλλο είναι τα σκυλάδικα. Υπάρχουν κατηγορίες στην μουσική. Ο πιο εμπορικός άνθρωπος αυτήν την στιγμή που μιλάμε, στην εποχή μας, είναι ο Χαρούλης. Υπάρχει άλλος; Όπου πάει μαζεύονται 10.000 άνθρωποι. 100 εμπορικούς να πάρεις, όπως τους εννοούν τα μέσα, δεν μπορούν να μαζέψουν τον κόσμου του Χαρούλη. Είναι ο πιο εμπορικός καλλιτέχνης των ημερών μας.

Υπήρξαν φάσεις στην καριέρα σας που κάνατε συμβιβασμούς;

Συμβιβασμούς δεν έχω κάνει. Δεν χρειάστηκε κιόλας. Κάποια ελαστικότητα σε κάποια πράγματα μπορεί να είχα επιδείξει, αλλά όχι συμβιβασμούς. Γιατί να κάνω; Δεν υπήρξε καμία ανάγκη. Σε κάποιες σχέσεις με ανθρώπους ή σε κάποιες επιλογές από τραγούδια, ίσως να μην ήμουν πάντα αυστηρός. Όμως να πάω να τραγουδήσω σ’ ένα μαγαζί με λουλούδια και να παίρνω ένα χιλιάρικο παραπάνω; Δεν το έκανα αυτό ενώ θα μπορούσα να το κάνω. Δεν μ’ αρέσει. Είναι ένα πράγμα που δεν με εκφράζει. Ούτε εγώ θα μπορούσα να λειτουργήσω ούτε αυτοί που πηγαίνουν σ’ αυτά τα μαγαζιά θα μπορούσαν να ευχαριστηθούν με μένα.

Στην κατάσταση που είναι η δισκογραφία, τι θα προτείνατε σ’ ένα νέο παιδί που θέλει να ασχοληθεί με την μουσική;

Ν’ αντέχει το στομάχι του και να κάνει πολλές ζωντανές εμφανίσεις. Δεν υπάρχει δισκογραφία σήμερα. Αφού δεν υπάρχουν δισκάδικα να πουλάνε δίσκους. Τα παιδιά ακούν μουσική από τo smartphone με τρισάθλιο τρόπο. Εγώ θυμάμαι όταν ήμουν μικρός, δούλευα τα καλοκαίρια για να αγοράσω ένα καλό στερεοφωνικό ν’ ακούω μουσική. Τώρα δεν υπάρχουν αυτά. Έχουν αλλάξει τα πράγματα. Είναι σημεία των καιρών.

Πως εξηγείτε, όμως, ότι οι νέοι άνθρωποι συνεχίζουν να πηγαίνουν σε talent show ενώ, ιδίως τα τελευταία χρόνια, κανείς δεν έχει καταφέρει να κάνει καριέρα;

Είναι ακριβώς όπως το λέτε. Αυτό είναι πρόβλημα! Πάνε γιατί όλοι έχουν όνειρα και τα όνειρα δεν κοστίζουν. Καλό είναι να έχεις όνειρα αλλά η αγορά είναι μικρή.

Γι’ αυτό αποφάσισε η κόρη σας να φύγει στο εξωτερικό; 

Ναι, τελείωσε τις σπουδές της στον Κινηματογράφο. Τα παιδιά όπου νομίζουν ότι μπορούν να προσφέρουν καλύτερα και να κερδίσουν, εκεί πρέπει να πάνε. Δεν εννοώ μόνο οικονομικά. Βέβαια, με προβληματίζει ότι οι νέοι φεύγουν από εδώ. Μακάρι να γίνει μια χώρα η Ελλάδα που μπορεί να κρατήσει τα παιδιά της.

Πάντως γνωρίζω ότι κι εσείς ονειρευόσασταν μια διεθνή καριέρα;

Ναι, με απασχολούσε όταν ήμουν πιτσιρικάς γιατί ήθελα να κάνω ένα ροκ συγκρότημα που θα είναι διάσημο παντού. Δεν το καταφέραμε αυτό. Καταφέραμε αυτά που καταφέραμε κι είναι μια χαρά. Όταν κάθισα κι έκανα την αυτοκριτική μου, είπα «Ό,τι έκανες ήταν καλό!». Δεν χάλασε ο κόσμος που δεν έκανα διεθνή καριέρα. Είμαι ικανοποιημένος και τα έχω καλά με τον εαυτό μου. Δεν έχω ξεπουλήσει τόσο πολύ αυτά που πίστευα.

Μπήκατε ποτέ την διαδικασία να σκεφτείτε αν γίνατε καλύτερος πατέρας από τον πατέρας σας;

Τον πατέρα μου τον θαύμαζα αλλά τον έχασα όταν ήμουν πολύ μικρός και δεν μπορούσα να καταλάβω το μέγεθος της αξίας του. Μετά το κατάλαβα. Εγώ ήμουν δώδεκα κι εκείνος ήταν πολύ νέος, όταν έφυγε. Ήταν σπουδαίος άνθρωπος και τρομερός πιανίστας. Εκ των υστέρων, ανακάλυψα ότι τα πράγματα που είχε γράψει ήταν εκπληκτικά. Από εκεί και πέρα εγώ διάλεξα έναν εντελώς διαφορετικό δρόμο.

Οι απώλειες αποτέλεσαν έμπνευση;

Έτσι είναι η ζωή. Συνυπάρχεις με τις απώλειες. Δεν βγήκαν βέβαια στην μουσική μου. Κάποιες στιγμές, είσαι λίγο πιο σκοτεινός ανάλογα με τις συνθήκες και την διάθεση. Έτσι πάνε αυτά. Αλλά δεν γίνεται ό,τι τραβάς σπίτι σου να το κάνεις τραγούδι. Είναι ανάλογα με την καταθλιψάρα που έχει ο καθένας και πως την διαχειρίζεται.