Η Dr. Jane Goodall στην Ελλάδα

Η Ειρήνη Τσορδιά παρακολούθησε την ομιλία της και σου γράφει όσα θα ήξερες αν ήσουν εκεί.

Σε ένα κατάμεστο θέατρο Παλλάς πραγματοποιήθηκε στις 10 Δεκεμβρίου 2018, η ομιλία της διεθνούς φήμης πρωτευοντολόγου, ηθολόγου και Πρέσβειρας Ειρήνης των Ηνωμένων Εθνών Δρ. Τζέιν Γκούντολ (Dr. Jane Goodall).Η ομιλία  με τίτλο “Λόγοι για να ελπίζουμε” ενθουσίασε αλλά και προβλημάτισε τους εκατοντάδες θεατές, που εμπνεύστηκαν τόσο από τη συγκλονιστική προσωπική ιστορία της Τζέιν Γκούντολ για την πρωτοπόρο έρευνά της πάνω στους χιμπατζήδες, που άλλαξε τα δεδομένα για όσα πιστεύουμε για τον κοντινότερο μας συγγενή, όσο και από το όραμά της για το μέλλον.Υπενθυμίζεται ότι η Dr Goodall ξεκίνησε τη μελέτη της πάνω στους χιμπαντζήδες το 1960 στην Αφρική, σε ηλικία 26 ετών, ανατρέποντας τα όσα πίστευε ο κόσμος ως τότε και αποδεικνύοντας πως τα ζώα έχουν συναισθήματα και «προσωπικότητες» ή πως οι χιμπαντζήδες έφτιαχναν και χρησιμοποιούσαν δικά τους εργαλεία.

Παρά τα 84 της χρόνια, η ερευνήτρια, συνεχίζει ακάθεκτη να γυρνά σε όλο τον κόσμο, με την ελπίδα ότι μέσα από τις διαλέξεις της θα αφυπνίσει τον κάθε έναν ξεχωριστά, και κυρίως τη νεολαία, για τη μεγάλη σημασία της προστασίας του περιβάλλοντος. Όπως είπε στην ομιλία της, σκοπός της είναι να περάσει το μήνυμα ότι «με το να παραμένει κανείς σιωπηλός και αδρανής, αποτελεί και ο ίδιος μέρος του προβλήματος. Η απάθεια αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο για το μέλλον. Εξάλλου, ο καθένας από εμάς είναι εδώ για κάποιο λόγο, και κάθε ημέρα επηρεάζει τον πλανήτη. Το είδος της επιρροής φυσικά διαφοροποιείται ανάλογα τις συνθήκες. Ολοι όμως μπορούμε να πάρουμε μικρές ηθικές αποφάσεις για το πώς να κατευθύνουμε τη ζωή μας. Συλλογικά, όταν εκατομμύρια άνθρωποι αρχίσουν να σκέφτονται τις συνέπειες των αποφάσεών τους για τις επόμενες γενιές και να παίρνουν αποφάσεις με γνώμονα την ηθική, τότε θα μπορούμε να κινήσουμε τον κόσμο και τον πλανήτη μας προς τη σωστή κατεύθυνση.»

 To πρώτο μέρος της ομιλίας επικεντρώθηκε στις προσωπικές της εμπειρίες κατά την πολύχρονη μελέτη των χιμπαντζήδων στο Gombe της Τανζανίας, υπογραμμίζοντας ότι το ανθρώπινο είδος και οι χιμπατζήδες έχουν πολλές ομοιότητες. Μοιραζόμαστε μάλιστα το 96,5% του DNA. Επιπλέον, τόνισε ότι η κλιματική αλλαγή, όσο και να θέλουν κάποιοι πεισματικά να υποστηρίζουν ότι δεν υφίσταται (όπως ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ) , υπάρχει. Επεσήμανε μάλιστα ότι ακόμη υπάρχει λίγος χρόνος για τη σωτηρία του πλανήτη, ενώ προέτρεψε για άμεσες αλλαγές δίνοντας την ψήφο εμπιστοσύνης της στους νέους ανθρώπους. «Οι νέοι όχι μόνο μπορούν να σώσουν τον πλανήτη έστω και στο παρά πέντε και παρά το γεγονός ότι εμείς τα κάναμε χάλια, αλλά μπορούν να συνεχίσουν την εξέλιξη χωρίς να βλάπτεται το περιβάλλον», είπε. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε την ανάγκη και υποχρέωση όλων να βοηθήσουν τους νέους να τα καταφέρουν. Άλλωστε, όπως επανέλαβε για πολλοστή φορά, χωρίς χέρια να μας βοηθούν κανείς δεν μπορεί να καταφέρει και πολλά πράγματα στη ζωή του. 

Στο δεύτερο μέρος της ομιλίας η Dr Goodall αναφέρθηκε στην εκπαίδευση, στα δικαιώματα των γυναικών και στον καθοριστικό ρόλο που διαδραμάτισε η μητέρα της για τον άνθρωπο που η ίδια εξελίχθηκε. Μεταξύ άλλων αφηγήθηκε ένα συμβάν όταν η ίδια ήταν μόλις ενάμιση χρόνου. Όπως είπε, την είχε βρει η μητέρα της στο κρεβάτι, το οποίο είχε γεμίσει με χώμα και γεωσκώληκες, τους οποίους η ίδια παρατηρούσε και το μόνο που της είπε ήταν: «δεν νομίζεις ότι πρέπει να τους βάλουμε πάλι πίσω στο έδαφος για να ζήσουν;». Στο πλαίσιο αυτό, και αφού αφηγήθηκε μερικές ακόμη προσωπικές της ιστορίες σε συνάρτηση με την μητέρα της,  επεσήμανε ότι «χωρίς την κατανόηση, αλλά και την παρότρυνση της μητέρας της δεν θα είχε γίνει ο επιστήμονας που είναι σήμερα. Χρειάζεται σκληρή δουλειά, επιμονή, υπομονή και πείσμα, αλλά κυρίως χέρια να σε βοηθούν». Η ίδια μάλιστα υπήρξε ατρόμητη και πρωτοπόρος σε έναν τομέα που κυριαρχούσαν μέχρι τότε οι άνδρες, αλλά ποτέ δεν της κόλλησαν την ταμπέλα της φεμινίστριας.

Γιατί νομίζει ότι η ιστορία της ενδιαφέρει τόσο πολύ κόσμο; «Εν μέρει λόγω της φήμης της ταινίας του National Geographic: Jane », λέει, «αλλά και για τον ίδιο λόγο που οι άνθρωποι συρρέουν στις ομιλίες μου. Έχουμε τον Τραμπ, την Τερέζα Μέι και τους Συντηρητικούς που δεν θα μπορούσαν να ενδιαφερθούν λιγότερο, και η Αυστραλία κάνει τα ίδια πράγματα. Έχουμε έναν κόσμο στο χάος – βία, πόλεμοι, ενδοοικογενειακή βία- και οι άνθρωποι χάνουν την ελπίδα τους». Γι’ αυτό, άλλωστε, η ομιλία είχε τίτλο “Λόγοι για να ελπίζουμε”.

Το 1991 η ίδια δημιούργησε το “Roots & Shoots”, ένα εκπαιδευτικό που έχει σκοπό να ενθαρρύνει παιδιά και νέους ώστε να αναλάβουν θετικές δράσεις για τον άνθρωπο, το περιβάλλον και τα ζώα. Το πρόγραμμα εφαρμόζεται σήμερα σε περισσότερες από 100 χώρες. Μάθετε περισσότερα για το πως μπορείτε να συμβάλλετε στο έργο του Ινστιτούτου Τζέιν Γκούντολ και στις δράσεις που πραγματοποιούνται στην Ελλάδα μέσω της ιστοσελίδας: www.rootsandshoots.gr